انتقاد از بی نظمی حکومت فتحعلی شاه قاجار
متن با ستایش از شجاعت و مردانگی سپاه ایران در نبردهای توپخانهای آغاز میشود. سپس، با ابراز تأسف از بینظمی و عدم انسجام در حکومت وقت، بیان میکند که اگر این حکومت از نظم و دوام کافی برخوردار بود، میتوانست مانند پادشاهان کیانی، بر سایر سلاطین برتری یابد و آنها را مطیع خود سازد.
انتقاد از مشروطیت و مشروطهخواهان و ابراز نگرانی از سقوط محمدعلی شاه
ابراز تشکر از حاکم جدید قزوین و اظهار انزجار از فدائیان آشوبطلب
متن با ستایش از عملکرد عمیدالملک، حاکم جدید قزوین، آغاز میشود که با بیغرضی و تلاش شبانهروزی، نظم و آسایش را به ولایت بازگردانده و ترتیبات ظالمانه سابق را لغو کرده است. در ادامه، به ظهور گروهی از اراذل و اوباش که خود را «فدائی ملت» مینامند و از طایفه جدیدیه هستند، اشاره شده که با ایجاد اغتشاش و مفسده، آرامش شهر را به هم میزنند. در پایان، از مجلس شورای ملی درخواست شده تا از دولت بخواهد این افراد را تنبیه و سیاست کند و تأکید میشود که قزوین در حال حاضر، با وجود ترتیبات صحیح حکومتی، نیازی به انجمن ملی ندارد و مردم دعاگوی دولت و ملت هستند.
ابراز تشکر از برچیده شدن مشروطیت در کشور
ابراز تشکر از ظل السطان به واسطه حسن اداره فارس و همکاری با مشروطیت
اتحادیه طلاب تهران در نامهای به ظلالسلطان، ضمن ابراز تشکر از مدیریت او در فارس و همگامی با مشروطیت، خواستار حضور او در مرکز کشور برای پیشبرد اهداف مشروطه شدند. نامه با قرائت تلگرافهای ظلالسلطان در انجمنهای خصوصی و عمومی طلاب آغاز میشود و به تشکر و درخواست دوام شوکت و سعادت او برای سرپرستی ملت فارس میپردازد. در ادامه، بر لزوم درج این اقدامات در جراید برای اطلاع عموم و ارسال نسخهای به دارالشورای کبری تأکید شده است. سپس، با اشاره به اینکه مقام ظلالسلطان فراتر از حکومت فارس است، بر اهمیت حضور او در مرکز برای تأمین و نشر عدالت در سراسر کشور تأکید میشود. در پایان، نامه به نقش ظلالسلطان در پیشرفت مشروطیت و خدمت به ملت و دولت اشاره کرده و بر مسئولیت همگانی ایرانیان در حفظ وطن و نقش ویژه سلسله قاجاریه در نشر عدالت و حفظ رعیت تأکید میکند.
انتقاد از تغییر بیدلیل رئیس توپچیان ملایر
این نامه با اشاره به سابقه طولانی و رضایتبخش ریاست سیفالله خان میرپنچ و سلیمان خان سرتیپ بر توپچیان مهندس ملایر، به تغییر ناگهانی و بیدلیل این مسئولیت و واگذاری آن به مهدی خان قوامدیوان، پسر حسن آقای کردخوردی، اعتراض میکند. نویسندگان با یادآوری سابقه سوء اعمال و اغراض اولاد حسن آقا نسبت به اهالی ملایر و ارسال عرایض جعلی، از دولت میپرسند که با چه ملاحظهای این تغییر صورت گرفته است. در پایان، درخواست میشود که پاسخ این اعتراض از طریق جریده مجلس اعلام شود تا مردم قانع شوند که کاری خلاف قانون انجام نشده است، در غیر این صورت، تا پای جان در برابر این اقدام غیرقانونی مقاومت خواهند کرد.
ابراز تشکر از برچیده شدن مشروطیت، و استقرار عدالت و امنیت در کشور
در رثای مظفرالدین شاه و تثبیت جلوس محمدعلی شاه قاجار
این قصیده با ابراز شکرگزاری از آمدن شاه جدید و تأسف از رفتن شاه پیشین آغاز میشود. در ادامه، به ستایش محمدعلی شاه قاجار پرداخته و او را پادشاهی جوانبخت و دارای شکوه و عظمت معرفی میکند که با آمدنش، جهان دوباره جوان شده و فتنهها از بین رفتهاند. سپس، با تأکید بر شادی و سرور ناشی از این تغییر، به مقایسه دوران گذشته و حال میپردازد و محمدعلی شاه را پادشاهی دغدغهمند برای مُلک و دین توصیف میکند. در بخش پایانی، به جشن و سروری که به مناسبت جلوس شاه جدید برپا شده اشاره میکند و از آصفالدوله، والی خراسان، به نیکی یاد میکند. قصیده با دعای خیر برای پادشاه جدید و آرزوی دوام سلطنت او به پایان میرسد.
نصیحت به شاهزاده محمدعلی میرزا دولتشاه قاجار راجع به نحوه حکومت داری
متن با بیان دشواری و عظمت پادشاهی و مسئولیتهای سنگین آن آغاز میشود و پادشاه را مسئول صلاح و فساد کشور و پاسخگوی هرگونه ظلم و ستم میداند. در ادامه، آیه ۹۰ سوره نحل (اِنَّ اللهَ یأمُرُ بالعَدلِ وَالاحسَانِ و اِیتاءٍ ذِیالقُربی و یَنهی عَنِ الفَحشاءِ وَ المُنکرِ وَالبَغْی) را به عنوان دستورالعمل الهی برای پادشاهان معرفی میکند. سپس به تفصیل به شرح سه امر الهی (عدل، احسان و ایتاء ذیالقربی) و سه نهی الهی (فحشاء، منکر و بغی) میپردازد و با استناد به احادیث و روایات ائمه، فضیلت عدل و عواقب ظلم را تبیین میکند. در بخش پایانی، با ذکر حکایتی از اسکندر و ارسطو و همچنین داستانی از یک پادشاه ظالم عرب، بر ناپایداری دنیا و لزوم توجه به آخرت تأکید کرده و پادشاهان را به دوری از ظلم و برقراری عدالت در تمام سطوح حکومتی و حفظ امنیت داخلی و خارجی کشور فرامیخواند تا شایسته عنوان «ظلاللهی» باشند.
ابراز تشکر از برچیده شدن مشروطیت و نابودی مشروطه خواهان در کشور
ابراز تشکر از برچیده شدن مشروطیت و استقرار نظم در کشور
ابزار تشکر از برچیده شدن مشروطیت در کشور و اعلام همراهی با مشروطه مشروعه
بیان سبب استیلای انگلیس بر هند
متن با استناد به روایتی از امام علی (ع) و سخنی از عرفا، به این نکته میپردازد که شیفتگی به لذات و لهو و لعب پادشاهان، موجب تباهی و زوال حکومتشان میشود. برای اثبات این مدعا، به سرنوشت محمدشاه، آخرین پادشاه بابری هند اشاره میکند که به دلیل عیاشی و خوشگذرانی، سلطنتش سست شد و بیگانگان (انگلیسیها) بر مملکتش مسلط گشتند. در ادامه، به غفلت هندیان از نفوذ انگلیسیها و رفتار متواضعانه انگلیسیها در ابتدا اشاره میکند که با دادن هدایا، دل هندیان را به دست میآوردند. در نهایت، بیان میشود که مردم هند به دلیل تمایل به این هدایا و متاعهای فرنگی، حاضر به از دست دادن مال و جان و مُلک خود هستند و از شنیدن حقیقت رویگردانند.