کنشگران / عالمان دینی
خلاصه
متن با تأکید بر اهمیت همدلی و توافق میان متصدیان امور دولتی و مشاوران آغاز میشود. در ادامه، به این نکته اشاره میکند که مخالفت و ناسازگاری میان دولتمردان، منجر به تباهی آرا و اندیشهها، تخطئه نظرات صحیح و در نهایت، اختلال در امور مملکت میشود. سپس، بر لزوم کنار گذاشتن اغراض شخصی و تلاش برای حفظ وحدت در تصمیمگیریها تأکید میکند. در پایان، بیان میشود که افراد خردمند و دانا، حتی اگر در امور شخصی با یکدیگر اختلاف نظر داشته باشند، در مسائل مربوط به تدبیر ملک و انتظام امور مملکت، به دلیل وفاداری به حاکم و جلوگیری از آسیب به دولت، با یکدیگر موافقت کرده و در ترویج تدابیر نیکو میکوشند تا سلطنت و دولت از گزند دشمنان در امان بماند.
متن کامل گزارش
هرگاه ارباب حلّ و عقد [۱] دولتی یا اصحاب هر مصلحت و مشورتی، در پی مخالفت و ناسازگاری با یکدیگر باشند و با هم صاف و موافق نباشند، این معنی خراب کند رأیها و اندیشههای ایشان را؛ زیرا که هر یک از ایشان که رأیی اظهار کند - هر چند همه صلاح و صواب دانند - از برای مجرد مخالفت او تخطئه کنند، و از برای آن مفاسد گویند و آخرالامر، رأی بر امری قرار نگیرد و همه اینها خراب گردد و کار، مختل و مهمل مانَد. پس اولیای هر دولتی و اصحاب هر مشورتی باید بر آن اتفاق کنند و از برای اغراض خود، مخالفت نکنند و در هَدْم [۲] آن نکوشند.
و چون این معنی در میانه اساطین [۳] سلطنتها و ارکان دولتهای عظیم کم اتفاق میافتد، پس باید که در ایشان رعایت شود که مردمی باشند خردمند و دانا که اگر با یکدیگر صاف نباشند، این را دانند که خیانت با صاحب دولت و نمک به حرامی او، ثمره و نتیجهای ندارد؛ پس در مقام تدبیر مُلک [۴] و انتظام امور مملکتِ او در آنچه صلاح و ثواب، باشد، با یکدیگر موافقت کنند و رأی نیکو و تدبیر لایق هر یک که گویند همه تحسین او کنند و در ترویج آن کوشند تا سلطنت و دولت او - که همه به دولت او سربلندی یافتهاند- منتظم باشد و دشمنان در آن رخته نتوانند کرد، هر چند در غیر چنین امری با یکدیگر مخالفتی کنند که ضرری به صاحب مُلک و دولت نرساند. [۵]
**پاورقیها:**
[۱] ارباب حل و عقد: متصدیان امور
[۲] نابودی
[۳] جمع اسطوانه: مجازاً به معنای دارندگان مقام و مرتبه بالا.
[۴] حکومت
[۵] شرح غررالحکم ...، ج ۱، ص ۲۷۰ و ۲۷۱.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1117
برهه تاریخی: استقرار حکومت صفویان
زبان اصلی: فارسی
قالب کنش: رساله
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: دولتمردان