روزی ابراهیم (ع) با عده‌ای که همراه او بودند قدم می‌زد. پادشاه قبطی هم با آنها بود که به احترام حضرت ابراهیم پشت سر آن حضرت راه می‌رفت. خداوند به ابراهیم وحی فرمود: ابراهیم! بایست، چنان راه مرو که پادشاه قدرتمند مسلط در پشت سر تو راه برود، بلکه او را جلو بیانداز و تو پشت سر او راه برو و به او احترام بگذار، چون قدرت اداره مردم در دست اوست و لازم است در روی زمین چنین فرمانروایی باشد، خواه خوب باشد و خواه بد.[۱] اطاعت سلطان، واجب است و کسی که اطاعت سلطان را ترک کند، اطاعت خداوند عزّ و جلّ را ترک کرده است و داخل به آنچه نهی فرموده شده است. خداوند تبارک و تعالی می‌فرماید: خویشتن را به دست خودتان به هلاکت نیندازید.[۲] [امام موسی بن جعفر (ع) فرمود:] لا تذلوا ارقابکم بترک طاعه سلطانکم.[۳] پس اگر سلطان، عادل است بخواهید از خداوند بقایش را؛ و اگر ستمکار است، از خداوند اصلاحش را بخواهید. به درستی که صلاح شما در صلاح سلطان‌تان است. به درستی که سلطان عادل بمانند پدر بخشنده است و برای او آنچه را دوست می‌دارید، دوست داشته باشید؛ و برای او کراهت دارید آنچه را برای خودتان نازیبا و ناپسند می‌دارید. [رسول خدا فرمود:] اطاعت سلطان واجب است از روی تقیه، وقتی تو را به امری بخواند.[۴] **پاورقی‌ها:** [۱] علیمحمد صالحی، «حر عاملی»، در: اندیشه سیاسی متفکران مسلمان (ج ۶)، ص ۳۴۲ در: محمد بن حسن حر عاملی، کلیات حدیث قدسی (ترجمه الجواهر السنیه)، ترجمه زین‌العابدین کاظمی خلخالی، تهران، انتشارات دهقان، چاپ سوم ۱۳۸۰، ص ۴۴. [۲] همان، ص ۳۴۶ در: محمد بن حسن حر عاملی، وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه (ج ۱۶)، قم، مؤسسه آل‌البیت (ع) لاحیاء التراث، [بی تا]، ص ۲۲۱. وسائل الشیعه در سال ۱۰۸۸ ق تألیف شده است. [۳] خویشان‌تان را به وسیله ترک اطاعت از سلطان‌تان، به خواری و خفت نیاندازید. [۴] همان؛ به نقل از: وسائل الشیعه (ج ۱۶)، ص ۲۳۰.