کنشگران / عالمان دینی
حاج شیخ مهدی سلطان المتکلمین
عالم دینی
خلاصه
متن با حمد و ثنای الهی و شکرگزاری از امام عصر (عج) و پادشاه آغاز میشود و صدور فرمان مشروطه را طلوع آفتاب سعادت ایرانیان میداند. در ادامه، استقلال سلطنت را وابسته به ثروت و تربیت ملت و تربیت ملت را وابسته به استقلال سلطنت معرفی میکند. سپس، تشکیل مجلس شورای ملی را برای حفظ اسلام و تقویت سلطنت ضروری دانسته و از دولت به دلیل پذیرش این استدعا قدردانی میکند. در پایان، با ابراز مسرت از تشکیل مجلس شورای ملی، از پادشاه تشکر کرده و خواستار تکمیل تعداد وکلا از سراسر کشور و تسریع در فعالیت مجلس برای استحکام مبانی سلطنت و استقرار حقوق ملت میشود.
متن کامل گزارش
بسم اللّه الرحمن الرحیم. الحمدُ للّه رّبّ العالمینَ والصَّلوةُ عَلی سَیْدِنا مُحَمَّدٍ وَ اَلِهِ الطّاهربنَ. و بعد: فقد قال اللّه تبارکَ وَ تَعالی فی کتابِهِ المجید. اَعُوذُ بِاللّهِ مِنَ الشَّیطانِ الرّجیم. اَلحَمدُلِلّهِ الّذی اَذْهَبَ عَنّا الحَزّنَّ اِنَّ رَبَّنا لَغَفورٌ شَکورٌ [۱].
خدای را شکر که از توجه ظاهر و باطن امام عصر عجّلالله فرجهالشریف و از شمول توجهات کامله پادشاه رعیتپرور عدالتگستر، امروز، شب تاریک و بینوایی ایرانیان سر آمد و آفتاب سعادت و اقبال ایشان طلوع نمود. حُسن استعداد و قبول قابلیت ملت سبب شد که پادشاه دل آگاه، نیت مقدسی که در نجات مملکت و حیات ملت در خاطرِ الهام مظاهر نهفته بود، در این زمان سعادت فرجام به منصه شهود رسانند و فرزندان عزیز خود راکه در حِجر [۲] رأفت پرورده بود، اینک در مصالح خود مطلق و آزاد داشته تا آنچه را که برای مصلحتِ وقتِ خود لازم دانند بگویند و بکنند و خرابیهای گذشته وطن عزیز خود را مرمت نمایند.
شبههای نیستکه استقلال سلطنت، موقوف به ثروت رعیت و تربیت ملت است، و تربیت ملتْ موکول به استقلال سلطنت. ملت اگر رأی شخصی و شورای ملی خواست، برای حفظ بیضه اسلام و قدرت سلطنت بود و دولت همکه قبول این استدعا را فرمود، برای تقویت ملت و اختیار تامه آنها در ترقی مملکت بوده. و اینک که به عنایات کامله خداوندی و به موجب دستخط آفتاب نقط همایونی، این طور اتحادی محکم فیمابین نمایندگان دولت و ملت حاصل گشت و حُسن استعداد ملت سبب شدکه دولت، حقوق شخصی و ملی آنان را تصدیق فرموده، جای آن استکه این هیئت مجلس در بیداری ملت و آگاهی آنها به حقوق مشروعه خود، نهایت مساعدت را بجای آورند تا ملت هم بتواند با نهایت قدرت، حقوق سلطنت خود را محفوظ دارد. و حالا که از خواب غفلت برخاسته، در مقام مرمت خرابیها برآمده، به راهنمایی علماء دینپرور و وزرای دولتخواهِ وطنپرست، معایب کلیه و نواقص حالیه -که مدار مملکت را از کار بازداشته - دور دارند و اصلاحات لازمه در تمام دوایر دولتی و ادارات مملکتی مرتبکنند و مطمئن باشند که آنچه از رؤساء روحانی و وزرای بزرگ برآید و لازم باشد در مساعدت با آنها بدون تأمل به عمل خواهد آمد و به موقع اجرا خواهند گذاشت.
در این وقت، با کمال مسرت و خوشبختی از طرف خود اصالتاً و از جانب هیئت ملت وکالتاً، تشکیل این مجلس شورای ملی را که فقط برای رسم افتتاح است، شکر موفور [۳] به عمل آورده، تشکرات قلبیه و ادعیه خالصانه تقدیم حضور مبارک اعلیحضرت پادشاه معظم و متبوع مُفَخّم [۴] ایرانیان مینماییم و عجالتا با این معدود وکلاکه منتخبین از پایتخت میباشند شروع به مقصود نموده، انتظار میبریم که به فرصت، وکلایی که باید از تمام بلاد منتخب شوند به ترتیب مخصوض انتخاب شده، در دارالخلافه حاضر شوند و هرچه زودتر این مجلس -که مجلس شورای ملی باشد موافق نظامنامه، تکمیل نواقص خود را نموده، در استحکام مبانی سلطنت و استقرار حقوق ملت، نتایج مستحسنه [۵] را به عون الهی ظاهر سازد. والسلام علی من اتبع الهدی.
**پاورقیها:**
[۱] فاطر. ۳۴: ستایش، خدای را که از ما غم و اندوه را دور کرد، همانا که خدایمان آمرزنده شکرپذیر است.
[۲] دامن، پناه، آغوش
[۳] فراوان
[۴] متبوع مفخم: اطاعت شده بزرگوار
[۵] پسندیده، در اصل: متحسنه
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1285
برهه تاریخی: نهضت مشروطه
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: سخنرانی عمومی
قالب کنش: سخنرانی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: مظفرالدین شاه قاجار
حاکم زمان: مظفرالدین شاه قاجار