متن با اشاره به وقایع پیشین و وضعیت ناگوار آذربایجان آغاز می‌شود و از بی‌اثر بودن ناله‌ها و آه مردم این منطقه ابراز تأسف می‌کند. در ادامه، با لحنی عاطفی، آذربایجان را به عنوان وطن و مادر ایران توصیف کرده و به تعرض اجانب و قوم بی‌تمیز به آن اشاره می‌کند. نویسنده به وضعیت اسفناک میاندوآب، جغتو و ساوجبلاغ می‌پردازد و از خون‌گریه رودخانه‌ها و نقش بستن تاریخ بدبختی بر صفحات این مناطق سخن می‌گوید. سپس، با یادآوری شکوه گذشته ایران در دوران صفویه، نادریه، زندیه و قاجاریه، از وضعیت کنونی کشور ابراز نگرانی می‌کند. در پایان، خطاب به اعضای انجمن آذربایجان، از نقش تاریخی این منطقه در تأمین امنیت ایران یاد کرده و با وجود بیماری و حبس خانگی، آمادگی خود را برای فداکاری در راه وطن اعلام می‌کند و با ذکر «الحکمُ للهِ الواحدِ القهّارِ» به پایان می‌رسد.