کنشگران / عالمان دینی
خلاصه
متن با ابراز نگرانی از عملکرد مشیرالسلطان، حاکم گروس، آغاز میشود که اهالی را از حقوق قانونی خود محروم کرده است. در ادامه، درخواست میشود که به اهالی اجازه داده شود وکیل خود را برای اعزام به دارالخلافه انتخاب کنند و این انتخاب تحت تأثیر حکومت نباشد. سپس به وضعیت نابسامان منطقه اشاره میشود که به دلیل بیکفایتی حکومت و غارت عشایر، مال و جان مردم در خطر است. در بخش بعدی، به سوءاستفادههای مالی حاکم از جمله خرید گندم با قیمت بالا از ملاکین و فروش آن به خبازان با سود بیشتر، عدم پرداخت بهای گندم خریداری شده برای خبازخانه و وضع عوارض غیرقانونی بر کالاها و خدمات مختلف اشاره میشود. در پایان، به فساد در سیستم قضایی و عدم گزارش صحیح تلگرافخانه و پستخانه به دلیل ملاحظات حکومتی اشاره شده و از وضعیت دشوار رعایا پرسش میشود.
متن کامل گزارش
چون جناب مشیرالسلطان حاکم گرّوس میخواهد اهالی را از ثمرات قوانین عدل و رأفت ظل اللّهی محروم نماید، تمنا داریم مؤکداً امر فرمایند که موافق نظامنامه[۱]، اهالی اینجا نیز وکیل خود را منتخب و روانه دارالخلافه کنند و این کار به میل حکومت نباشد که اجزا و وظیفهخواران[۲] خود را به جای وکیل رعیت اختیار کند. هرچه این کار زودتر بشود دیر است؛ چرا که امسال از بیکفایتی حکومت و تاراج عشایر جاف و ایلات کردستان و غیره، مال و جانی برای ما باقی نمانده و اگر باقی ماند حکومت محل، غارت نمود. مثلاً قیمت غله دیوان را از قرار خرواری ده تومان و پنج هزار با چوب از ملاکین گرفت و از همان پول، گندمی را که خرواری پنج تومان بود در بازار از قرار هفت تومان خریده به علاوه دو تومان به خباز[۳] میدهد.
برای خبازخانه از ملاکین جزء[۴]، گندم خریده قیمت آن را نمیدهد. چرا جنس دیوان را به خبازخانه نمیدهد؟ قیمت عادله گرفته رعایا دعاگو باشند. گمرک قصابی و توتون و قپان را از تمام ممالک محروسه، دولت معاف فرموده، حکومتهای سابق هم معمول میداشتند؛ جناب مشیرالسلطان طوری دوباره این بدعت را رواج دادهاند که حتی از هیزم و کاه و خار و غیره، راهداری گرفته مبالغی دخل مینمایند. در مرافعات شرعیه هرچه مدعی و مدّعیعلیه به هم دیگر وارد مینمایند اجزای حکومت به عنوان ده یک گرفته آن بیچارهها باید دست خالی بروند. تلگرافخانه و پستخانه هم به ملاحظه حکومت و تعارف و خبث باطن، راپورت[۵] صحیح نمیدهد. تکلیف بیچاره رعیت چیست؟
**پاورقیها:**
[۱] قانون انتخابات
[۲] اجزا و وظیفه خواران: کارکنان و حقوقبگیران
[۳] نانوا
[۴] در اصل: جزو
[۵] گزارش
* [روزنامه] مجلس، س ۱، ش ۵، یکشنبه ۱۵ شوال ۱۳۲۴ ق، ص ۳. مطلب فوق خلاصه تلگراف علمای گروس است که عیناً در روزنامه مجلس به چاپ رسیده است.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1285
برهه تاریخی: نهضت مشروطه
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: بیانیه عمومی
قالب کنش: مقاله
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: حکومت ایران
حاکم زمان: مظفرالدین شاه قاجار