از آنجایی که اعلیحضرت شهریاری ارواحنا فداه به اقتضای مملکت‌داری و عدالت‌گستری و رعیت‌پروری، صلاح مُلک و نَجاح ملت را در اصلاح امور و نظام دولت ملاحظه می‌فرمایند، لهذا در جمیع اوقات، در تدابیر ترقیات مُلکی سعی کلی مبذول می‌دارند تا در انظار اجانب جلوه دیگر نماید و نمایش دیگر پدید آید تا فوق آنچه را حاصل گشته ظاهر و آشکار گردد. و چون در قرون سَلَف[۱]، اسمی از دول اروپا نبود و این قرون اخیره به قِسمی هر یک را قوّتی روی داد که قصد ممالک آسیا نمودند و نقاط مرغوبه معموره[۲] آمریکا و جزایر افریقا سدّ جوع[۳] آنها را ننموده، بر بعضی از جزایر و ممالک آسیا دستِ تصرف دراز کردند و اغلب بلاد هندوستان و بنادر آن و ممالک فرزند آسمانی را که در تصرف و مِلک چینیان بود جزء مستعمرات و حکومات خود ساختند. و اول دولتی که از آسیا به صرافت رفاهیت ملت و حفظ بقای مملکت خود افتاد دولت ژاپون بود که دوام آنان را در ترقی آن دانست و به سعی و اهتمام، در انجام ترقیات مُلکی و ملی کوشید تا به حدی که در مدتِ قلیل، به اجر جّزیل[۴] نائل شد و اغلب دول اروپا که قصد زوال و اضمحلال و خیال تصرف آنجا را داشتند و جزء تقسیمات ثلاثه می‌دانستند، الحال به جای قسمت و تصرف، در صدد مدافعت و مُرافَقت[۵] با دولت ژاپون هستند و حتی صالحت و معاهدت با او را زهی نعمت و مفاخرت می‌دانند. و این اقتدار و ارتقاء آن دولت را حاصل نشد مگر به قوّت علوم و صنایع و کثرت تجارت و شرکت و اتفاق دولت با ملت و رأی سلیم و فکر عَمیم[۶] و قلوب صافیه و اتحاد وافیه[۷] آنها. پس جای هزارگونه تشکر است که در این اوان، انوار علوم و صنایع از خاک پاک ایران ساطع و لامع و آثارش ظاهر و هویدا [است]. امیدواریم که اَنهار[۸] جاریه علم و حکمت، اَشجار[۹] وجود اهالی این مملکت را طراوت و خَضارت[۱۰] بخشد و از آثمار[۱۱] این نونهالان بوستان معرفت و تربیت، مجالس و محافل عموم ملتْ زینت یابد و کام آنام[۱۲] به خلاوت این نعمت، چون شهد، و قلوب خواص و عوام را بهجت و مسرّت حاصل شود تا به شکرانه این موهبت، به دعای بقای عمر، و عزت اعلیحضرت قدر قدرت همایونی ارواحنا فداه رَطَبُ اللّسان[۱۳] گردند. آمین. **پاورقی‌ها:** [۱] گذشته [۲] آباد [۳] گرسنگی [۴] فراوان [۵] دوست شدن [۶] کامل، فراگیر [۷] مؤنث وافی: کافی، رسا [۸] جمع نهر [۹] جمع شجر: درختان [۱۰] سرسبزی و خرمی [۱۱] جمع ثمر: نتایج [۱۲] مردم [۱۳] شیرین زبان