کنشگران / عالمان دینی
خلاصه
متن با طرح پرسشی از وضعیت نابسامان ایران در دوران مشروطه آغاز میشود. به مسدود شدن راهها، عدم تجارت، فقر کسبه و مردم تبریز اشاره شده و از مخاطب خواسته میشود تا تکلیف حمایت از یکی از طرفین را مشخص کند. در پاسخ، تأکید میشود که مشروطه شدن دولت، ظلم و استبداد حکام را کاهش داده و موجب آسودگی مردم خواهد شد. فسادها، تلفات جانی و مالی نیز نتیجه استبداد دانسته میشود.
متن کامل گزارش
حجهالاسلاما! چه میفرمایید درخصوص مسئله مشروطه ایران که امروز تمام صفحات داخله، انقلاب[۱]، و راهها به کلی مسدود، مالالتجاره نه داخل میشود و نه خارج میشود. تمام کسبه و اصناف از نان افتادهاند، خصوص اهل تبریز که مردمانش تمام فقیر و گدا شدند. تکلیف ماها را بیان فرمایید که آیا از[۲] کدام طرف حمایت نماییم؟
بسم الله الرحمن الرحیم
مطلب، واضح است و بر ذیشعوری مخفی نماند که اگر دولت، مشروطه گردد، انحاء ظلم و استبداد از حکام بلاد کم خواهد شد و موجب آسودگی عباد خواهد گردید؛ چنان که پرواضح است که فسادها از تلف نفوس و اموال از جهت همان استبداد است. «این همه آوازهها از شه بود.»
محمدکاظم الخراسانی
**پاورقیها:**
[۱] آشوب
[۲] در اصل: با
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1288
برهه تاریخی: استبداد صغیر و فتح تهران
محل وقوع: نجف (استان )
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: استفتائات
قالب کنش: حکم
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: ملت ایران
حاکم زمان: احمد شاه قاجار
