توطئه استعمار در ایجاد تفرقه، دشمنی، و فساد اخلاق در میان مسلمانان، درخواست از ملل و دول اسلامی به اتحاد و حفظ استقلال سیاسی، ضرورت تشکیل جبهه اسلامی ضد استعماری و ضد صهیونیستی، دعوت از رجال و نمایندگان کشورهای اسلامی جهت شرکت در نخستین «کنگره بینالملل اسلامی» در تهران
متن با استناد به آیات قرآن، مسلمانان را به وحدت و دوری از تفرقه فرا میخواند و پراکندگی کنونی جهان اسلام را نتیجه توطئههای استعمارگران و سستی ایمان مسلمانان میداند. سپس، با اشاره به وضعیت اسفبار مسلمانان و نفوذ استعمار، بر لزوم اتحاد و مقاومت در برابر دشمنان تأکید میکند. در ادامه، تشکیل یک جبهه متشکل از ملل مسلمان و هماهنگی دولت و ملت را برای مقابله با مطامع استعماری و صهیونیستی (با اشاره به تشکیل دولت اسرائیل) ضروری میشمارد. برای تحقق این هدف، پیشنهاد برگزاری «کنگره بینالملل اسلامی» در تهران را مطرح میکند که نمایندگان سیاسی، دینی، فرهنگی و اقتصادی کشورهای اسلامی در آن شرکت کنند. وظایف این کنگره شامل مطالعه مسائل جهان اسلام، حفظ استقلال کشورها، کمک به ملتهای تحت استعمار و تلاش برای صلح جهانی است. همچنین، پیشنهاد میشود که این کنگره یک کمیسیون اقتصادی دائمی برای جمعآوری کمک و تأسیس کارخانجات صنعتی تشکیل دهد و درآمد آن را صرف رفع نیازمندیها، توسعه فرهنگ، ساخت بیمارستانها، اعزام مبلغین و تکمیل وسایل دفاعی کند. در پایان، از رجال و شخصیتهای اسلامی برای شرکت در این کنگره و ارائه پیشنهادات دعوت به عمل میآید و برای موفقیت این حرکت دعا میشود.
تنزل مرتبه علم و علما پس از صفویان
متن با اشاره به عدم دستیابی بسیاری از علمای معاصر به مرتبه فقاهت و اجتهاد فقهای گذشته آغاز میشود. در ادامه، دلایل این تنزل را نه در نقص متون آموزشی، بلکه در تباهی روزگار، افزایش هرج و مرج، بلایا، رویگردانی مردم از دانش، تنفر از علما، قطع شدن معاش و زمان آموزش، فقر و تنگدستی و وضعیت شکننده معیشتی جستجو میکند. در پایان، این وضعیت را مختص علوم شرعی ندانسته و آن را به سایر حوزههای علمی مانند حکمت و پزشکی نیز تعمیم میدهد.