کنشگران / عالمان دینی
خلاصه
متن با اشاره به پایبندی شاه طهماسب اول به فرایض دینی و برگزاری جشن عید غدیر و اهدای خلعت به علما آغاز میشود. سپس به توصیف ایام خاص مذهبی مانند عید غدیر و روز ولادت پیامبر اکرم (ص) میپردازد. در ادامه، به شرح تقید شاهعباس اول به عبادات، روزهداری، زیارت و انجام تصدقات فراوان، به ویژه کمکهای مالی به طلاب علوم دینی و مستحقین، میپردازد. همچنین، به برگزاری جلسات علمی و مباحثات با اهلعلم در شبها اشاره میکند. در پایان، برای شاه صفی صفوی دعا میکند که عمر طولانی، ملک بیانباز، عدالت گسترده و موفقیت در تعظیم شعائر الهی و ترویج شریعت داشته باشد و جایگاه او در حمایت از دین و علما از شاه طهماسب نیز فراتر رود.
متن کامل گزارش
.. پادشاه دینپناه، غفران دستگاه، رضوانْ آرامگاه، شاه طهماسب [۱] - حقه الله تعالی برحمته و غفرانه - سایر عیدها را به روز عید غدیر موقوف میداشت. و در روز عید غدیر جشنی عظیم، موافق شرع مقدس میآراست، و مجتهد مذهب [۲] و علمای دین را در این روز به خلعتهای فاخره و اتفاقات وافره مخصوص میساخت و امرا و وزراء و ارکان دولت قاهره را مناصب و مراتب میافزود، و فقیر سه عید غدیر را در مجلس همایون آن پادشاه دینپناهِ مغفورِ مبرور ادراک کردهام.
سیوم، یومالمولود است که روز ولادت کریم شریف خاتمالانبیاء و سیدالمرسلین صلوات اللّه علیه و آله الفائزین بوده، و آن روز هفدهم ماه ربیعالاول است...
.. پادشاه جمجاه، مغفرتْ بارگاه، شاهعباس [۳] رحمة اللّه تعالی، در تمامی مدت مدید که با داعی [۴] دولت قاهره صحبت میداشت، این ایام را به پاکیزگی و عبادت میگذرانید، غسل میکرد و روزه میداشت، و زیارت مأثوره را با فقیر بجا میآورد. و تصدقات بسیار میفرمود. و در یک سال از آن سالها مبلغهای کلی داد که بر طلبه علوم، و مستحقین اهل صلاح، قسمت نمودیم. دو دفعه، در هر دفعه یک هزار تومان زر مسکوک به طلبه و ارباب استحقاق رسانیدیم. و در دفعه سیوم که مزاج شریف نواب علیّه را عارضهای بود، قریب به هزار تومان طلای غیرمسکوک تصدق کرده، قطعه قطعه طلا به مستحقین میدادیم. و شبها با جمعی مخصوص از اهلعلم افطار میکرد، و بعد از افطار تا قریب به نصف به صحبت علمی و مباحثات علماء با یکدیگر مجلس میگذرانید.
امیدواری به درکاه کبریایی تعالی سلطانه، واثق است که دعای این فقیر ضعیف را اجابت فرموده، مسألت این شکسته عاجز را رد نانموده، شاه جوانبخت ما اَعَنّی [۵] شاه مؤیَد مُسدّدِ کامکارِ دیندار، کواکب سپاه، خلایق پناه، عدلگستر، شرع پرور، بلندافسر، پاکیزهگوهر، عالیهمت، والانَهمت، [۶] همایونْ ذات، مَلَکی صفات، اشرف ارفع اعلی، ابوالمظفر سلطان شاه صفی صفوی موسوی حسینی را عمر دراز، و مُلک بیانباز، و معدلت پرآوازه، و مملکت بیرون از اندازه، ارزانی فرماید، و در تعظیم و تکریم ایام الهی، و ترویج قوانین شریعت مقدسه، و تمشیت احکام دین مبین، از اوامر و نواهی، موفقش بدارد، و مرتبه سایه بلندپایهاش به حسب حمایت حوزه دین اسلام و رعایت زمره علماء اعلام، به درجه متعالیه جد بزرگوار شاه طهماسب مغفور مبرور و فوق آن درجه برساند. انه علی ما یشاء لقدیر، و باجابة دعوة من یدعوه و یرجوه لجدیر. [۷]
**پاورقیها:**
[۱] منظور، شاه طهماسب اول صفوی (۹۳۰ - ۹۸۴ ق) است.
[۲] گویا، منظور، سیدحسین مجتهد کرکی (وفات: ۱۰۰۱ ق)، نوه محقق کرکی باشد.
[۳] منظور، شاهعباس اول صفوی است.
[۴] دعاگو. مقصود، خود میرداماد است.
[۵] بهویژه
[۶] والانَهمت: دارای آرزوهای بلند
[۷] میرداماد. «رساله اربعة ایام»، میراث اسلامی ایران، دفتر دوم، ص ۶۵۹ و ۶۶۰.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1040
برهه تاریخی: استقرار حکومت صفویان
زبان اصلی: فارسی
قالب کنش: رساله
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: عموم مسلمانان