مولانا محمدرفیع جیلانی رشتی در نیک‌خُلقی، مانند نداشت و در انجام عبادات شرعی بی‌نظیر بود. نفس خود را تزکیه و تهذیب کرده بود و آن را از هوای نفس برحذر داشته بود. به اندازه‌ای طاعات و عبادات بجا آورده بود که هیچ کس را یاری رسیدن به او نبود. اخلاق و عادت او، کمک رساندن به درماندگان و یاری رساندن به ناتوانان بود. هیچ نیازمندی نبود که از او تقاضایی کند و از لطف او محروم بماند و هیچ ضعیفی نبود که از او پناه بخواهد و او مانع پناه دادن به وی بشود. خداوند به این عالِم فاضل نعمت‌های عالی و زیادی عطا کرده بود: ۱. این درجه از فضیلت را به هرکسی نمی‌دهند (کم‌اند کسانی که به این درجه از فضیلت برسند). ۲. توفیق انجام طاعات و عبادات. او هرچند که در نهایت سالخوردگی بود، اما دو ساعت قبل از نماز صبح در مسجد حاضر می‌شد و نمازهای نافله و مستحب را بجا می‌آورد و دعا می‌خواند و مشغول تلاوت قرآن می‌شد تا این که صبح طلوع می‌کرد و قس علیهذا. ۳. اخلاق نیکو و آداب خوش، که او در آنها برترین بود. ۴. کمک به فقرا و سادات و توده‌ها. او هرگاه از خانه‌اش خارج می‌شد در یکی از جیب‌هایش زکات و چیزی که از لحاظ فقهی شبیه به زکات است، می‌گذاشت و آنها را به عوام فقیر می‌داد؛ و در جیب دیگرش خمس بود که آن را به سادات فقیر اعطاء می‌کرد. ۵. مقام والا و شخصیت محبوب و مردمی. او چهل سال در مشهد مقدس بود و تمام سرکشان مشهد او را گرامی می‌داشتند و اهل بخارا با در نظر گرفتن مقام عظیم وی برایش نامه می‌نویسند و هدایایی برای او می‌فرستادند و با نهایت احترام او را بزرگ و گرامی می‌داشتند؛ و نادرشاه افشار با تمامی پلیدی که داشت و با وجود قلمرو وسیعش و همچنین فرزندش رضاقلی هیچگاه از احترام گذاشتن به او کوتاهی ننمودند [۱]. **پاورقی‌ها:** [۱] تتمیم امل‌الآمل، ص ۱۶۰.