شرحی که در خصوص تحریک اتحادیه علماء و حجج اسلام اصفهان بر ضد اداره نمک در شماره ۲۰۳ [روزنامه] ایران نو صفحه ۳ مندرج است - قطع نظر از مقاصد و نیات قانون‌پرستی این انجمن که وظیفه انسانیت و اسلامیت و ایرانیت خود را کوشیدن به جان و مال برای حفظ و اجرای، قوانین مشروطیت می‌داند - نشر این جعلیات دلیل عدم نفوذ قانون و سستی در اجرائیات و موجب مشوش شدن اذهان [است]. انجمن اتحادیه علماء اصفهان، منتظر صدور قوانین و نشر حدود از ساحت مقدس آمال ایرانیان و ملجأ ستمدیدگان و ظلم‌کشیدگان است و مترصدند که به بالاترین قوا خود و سایر افراد را در تحت انقیاد آورند. چگونه ممکن است قانونی را که موجب تنظیمات و ترتیبات و نتیجه‌اش باعث راحتی افراد مملکت است، نپذیرند؟ مقاصد ترقی خواهانه این هیأت برای تقویت قانون و اجرائیات او است و نیات حق‌طلبانه‌اش تنها به جهت آزادی تسویه قانون است. عین لایحه وارده از آن هیأت که به این اقل ترقیخواه نوشته شده: اولا، عموم اعضاء اتحادیه علماء اعلام استفسار از حالات شریفه می‌نمایند. مسافرت جنابعالی، به طول انجامید. از احوالات رفیعه مرقوم فرمایید. ثانیاً، مندرجات شماره ۳۱ صفحه ۱۲ حبل‌المتین کلکته و افتراهایی که نسبت به اتحادیه علماء اصفهان زده شده بود، مستند به خبرنگار اصفهان، در نظر شریف می‌باشد که نویسنده را از اداره حبل‌المتین برای محاکمه استفسار نمودیم، به موجب مکتوبی که از حبل‌المتین به انجمن محترم ولایتی اصفهان رسیده است، نویسنده این لایحه آقا میرزا علی‌خان همدانی که فعلاً در تهران می‌باشند، بوده‌اند. هیأت اتحادیه علماءِ اعلام به موجب این ورقه به جنابعالی وکالت می‌دهند که در عدلیه اعظم طرف را احضار و مطالبه اثبات آنچه به علماء اصفهان نسبت داده‌اند، بفرمایید. در خصوص مندرجات شماره ۲۰۳ صفحه ۳ روزنامه مقدسه ایران نو هم خواهشمندیم استیضاح بفرمایید این مطلبی که درج شده، رؤسای علماءِ اصفهان تحریک بر ضد نمک فرموده‌اند بخواهید از عهده اثبات آن برآیند. هر طور صلاح می‌دانید در مقام وطن‌پرستی [اقدام و] نتیجه را مرقوم فرمایید، موجب کمال تشکر و امتنان خواهد بود. مدیر اتحادیه علما: حاج آقا مهدی، اقل خادم ترقی وطن: شیخ علی‌اکبر الخوانساری **پاورقی‌ها:** [۱] چالش مذهب و مدرنیسم، ج ۲، ص ۱۳۴، ۱۳۵؛ به نقل از: [روزنامه] ایران نو، س ۱. ش ۲۲۵، ص ۴.