کنشگران / عالمان دینی
خلاصه
متن با تأکید بر لزوم دعای خیر برای پادشاهان، به ویژه سلاطین صفوی، آغاز میشود و حقوق آنان را همتراز با حقوق پیامبر و ائمه معصومین (ع) میداند. در ادامه، به حدیثی از امیرالمؤمنین (ع) در یکی از کتب غیبت اشاره میکند که در آن، خروج یکی از فرزندان ایشان و هدایت عالم به دست او پیشبینی شده است. همچنین، این حدیث به وقایعی چون کشتن صفی میرزا توسط شاه عباس اول، پادشاهی شاه صفی و شاه عباس دوم (شاه صاحبقران) اشاره دارد. در پایان، به نگارش رسالهای توسط نویسنده در شرح این حدیث و تقدیم آن به شاه صفی اشاره شده و با حدیث «الناس علی دین ملوکهم» نتیجهگیری میشود که پادشاهان در ثواب اعمال نیک مردم شریک خواهند بود.
متن کامل گزارش
چون این معنا[۲] مجرب بنده بود و این اخبار، معتبره بود؛ بنابراین ذکر شد که بر مؤمنان لازم است که همیشه پادشاهان خود را دعای خیر کنند، خصوصاً پادشاهان صفویه که حقوق ایشان تالی[۳] حقوق سیدالمرسلین و حضرات ائمه معصومین (ص) است؛ چنان که حق سبحانه و تعالی فرموده است که: شما همه در کنار جهنم بودید، حق سبحانه و تعالی شما را به برکت رسول و اهلبیتِ او، از جهنم نجات داد. و ظاهر است که اکثر عالَمیان [...] بودند و به برکت ایشان عالمی مؤمن و مسلمان شدند، ادام الله بقائهم الی قیام صاحبالزمان بل الی قیام القیامة. چنان که در کتابی از کتب غیبت که بعضی از علما در غیبت حضرت صاحبالامر تصنیف کردهاند - و این کتاب قدیمی است که شاید هفتصد سال باشد که نوشته شده باشد، چنان که از تاریخش ظاهر میشود - که حدیثی از حضرت امیرالمؤمنین (ص) در آن کتاب هست که حضرت خبر داده است که یکی از فرزندان من خروج خواهد کرد و عالَم به سبب او هدایت یابند و احوال فرزندان او حتی کشتن شاه عباس[۴] پسرش را و پادشاهی شاه صفی و پادشاهی شاه صاحبقران[۵] - ادام الله ظلاله الی یوم القیام - همه از آن کتاب ظاهر میشود. و من رسالهای نوشتم و آن حدیث را تفصیل دادم و به خدمت شاه جنت مکان علیین آشیان شاه صفی علیه الرحمة والرضوان، گذرانیدم و در خزینه خواهد بود.
و موافق این اخبار است خبر مشهور النّاسُ علی دین مُلوکهم. پس پادشاهان، هر سنتی که جاری سازند، هر کس به آن سنت عمل مینماید، تا روز قیامت پادشان در صواب ایشان شریک غالب خواهند بود.[۶]
**پاورقیها:**
[۱] معروف به مجلسی اول
[۲] منظور احادیثی است درباره منزلت پادشاهان و والیان عادل که حامی مظلومان هستند.
[۳] دنباله، پیوندیافته
[۴] اشاره به کشتن صفی میرزا به دستور پدرش شاه عباس اول صفوی در سال ۱۰۲۲ ق است.
[۵] منظور، شاه عباس دوم صفوی (سلطنت: ۱۰۵۲ - ۱۰۷۷ ق) است.
[۶] لوامع صاحبقرانی، ج ۲، ص ۴۹۳ - ۴۹۴؛ سیاست و فرهنگ روزگار صفوی، ج ۲، ص ۱۳۱۹.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1066
برهه تاریخی: استقرار حکومت صفویان
زبان اصلی: فارسی
قالب کنش: رساله
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: عموم مسلمانان، پادشاهان صفوی