کنشگران / عالمان دینی
محمدعلی کشمیری
عالم دینی
خلاصه
متن با اشاره به سابقه سلاطین صفوی در رعایت شرع و اعتقاد شیعه به امامت امام زمان آغاز میشود. سپس بیان میکند که در دوران غیبت، مجتهد جامعالشرایط عادل نایب امام زمان است و وظیفه حفظ حدود الهی را بر عهده دارد. در ادامه، با توجه به عدم امکان مُلکداری و سپهآرایی توسط مجتهدان، این وظیفه به پادشاهانی تفویض میشود که توسط مجتهد زمان خود به نیابت منصوب شدهاند. این نیابت، تصرف پادشاه در مُلک و حکومتش را مشروعیت میبخشد. در پایان، به نمونههایی از این تفویض اشاره میکند؛ از جمله انتصاب شاه سلیمان صفوی توسط آقا حسین خوانساری و سلطان حسین صفوی توسط علامه محمدباقر مجلسی.
متن کامل گزارش
چون سلاطین صفوی - انارالله براهینهم الجلیّه - در رعایت شرع انور، سابقه تمام داشتهاند و در طریقه حقه امامیه که صاحب مُلک، امام زمان را میدانند و کسی را نمیرسد که در مُلک، بی اذن او یا اذن نایب او دخل و تصرف نماید، پس در این وقت که امام زمان، یعنی حضرت قائم آل محمد صلوات الله علیه و علیهم، غایب است، مجتهد جامع الشرایط عادل - هر که باشد - نایب آن حضرت است تا در میان مسلمین، حافظ حدود الهی باشد.
چون مُلکداری و سپه آرایی از فضلا و مجتهدان این زمان صورت نمیگیرد، و لذا هر پادشاهی را که مجتهد معظم آن زمان، نایب خود کرد کمر او را بسته، تاج بر سرش گذاشته و بر سریر سلطنت مینشاند و آن پادشاه، خود را نایب او تصور میکرد تا تصرف او در مُلک و حکومتش بر خلق، به نیابت نایب امام بوده، صورت شرعی داشته باشد، لهذا شاه سلیمان صفوی مغفور را آقاحسین خوانساری مبرور بر نیابت خود بر سریر سلطنت اجلاس فرمود و لهذا بعد از او خاقان مالک رقاب، یعنی سلطان حسین صفوی را مولانا محمد باقر مجلسی رحمة الله و همچنین سلاطین سَلّف را مجتهدان سَلَف [۱].
**پاورقیها:**
[۱] نجوم السماء، ص ۱۱۴.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1248
برهه تاریخی: استقرار حکومت قاجار
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: بیانیه عمومی
قالب کنش: بیانیه
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: ملت ایران
حاکم زمان: ناصر الدین شاه قاجار