متن با طرح سخنی از یک دیوانه آغاز می‌شود که وضعیت بحرانی و خطرناک مملکت را به تصویر می‌کشد. در ادامه، به دو دستگی و خصومت میان افراد اشاره شده و این وضعیت را عامل هدر رفتن خون‌ها و جان‌ها می‌داند. با وجود بیداری ایجاد شده توسط جرایدی چون صوراسرافیل، مجلس و حبل‌المتین، وضعیت همچنان نابسامان است و امید به بهبود اوضاع از بین رفته است. در بخش دوم، با تکرار عبارت «درد ایران بی‌دواست»، به وضعیت وخیم کشور و عدم وجود راه حل اشاره می‌شود. در بخش پایانی، به نقش شیخ فضل‌الله نوری و تجمع مخالفان مشروطه در توپخانه اشاره شده و از غارتگری در مسجد مروی ابراز تأسف می‌شود. در نهایت، به پاداش اخروی جان‌باختگان راه مشروطه اشاره دارد.