مقصود از حاکم [در فقه]، سلطان عادل (پیامبر و امام معصوم) و یا نایب خاص ایشان و یا نایب عام اوست که در صورت فقدان یا دسترسی نداشتن به سلطان عادل و یا نایبش، دارای همان اختیارات گسترده زعامت سیاسی است. **پاورقی‌ها:** [۱] زین‌الدین بن علی عاملی جُیعی، معروف به شهید ثانی. [۲] سید محمدرضا موسویان، «شهید ثانی»، در: اندیشه سیاسی متفکران مسلمان (ج ۶)، ص ۸۷؛ به نقل از: شهید ثانی، مسالک الافهام (ج ۷)، قم، مؤسسه المعارف الاسلامیه، [بی جا، بی تا]، ص ۷۸.