کنشگران / عالمان دینی
خلاصه
پس از تحمل سختیهای فراوان، به پایتخت هند رسیدم و در سایه حمایت اکبرشاه، فرصتی برای فعالیت مذهبی یافتم. این موفقیت را نتیجه لطف الهی و عنایت اهلبیت میدانم. در این شرایط، به این نتیجه رسیدم که تقیه در هند مضر است و باعث انحراف فرزندان شیعه میشود. با حمایت پادشاه، تقیه را کنار گذاشتم و با استدلال و برهان به مناظره با علمای مخالف اهلبیت پرداختم، زیرا این کار را جهادی برای آخرت میدانم. رحمت بر پادشاهی که به واسطه او، تقیه کنار گذاشته شد و زبانم چون شمشیری بر دشمنان میتازد.
متن کامل گزارش
پس از مسافرتهای طولانی و تحمل رنجها و دردهای بیشمار، به پایتخت هند رسیدم.[۱] در اینجا بخت با من یار بود و فرصتی یافتم که از خورشید درخشان بهرهمند شوم و در سایه اکبرشاه[۲] آرام گیرم. چشمان من پر از اشک شادی شد [...]
یاری خدا، موفقیت بزرگی برایم به بار آورد. با لطف و رحمت او، از موقعیتی بالا و نیز دوستی اکبرشاه برخوردار شدم. نسیم طربانگیز موفقیت، هر روز تندتر میوزد و حمایت و لطف شاه، هر روز بیشتر میشود. در حقیقت موفقیت من بر اثر کرم و بخشش پیامبر و ولیّ خدا، علی بن ابیطالب(ع) است. مقام والا و تقرب به شاه، مرا از خود غافل نساخته است. من همواره نسبت به آخرت و زندگی پس از مرگ، هوشیار بودهام. در رد و بحث و استدلالهای نواصب،[۳] از سنتهای مقدس اجداد خویش بهره گرفتم.
در این شرایط به این نتیجه رسیدهام که در هند، تقیّه یک آفت بزرگ است و فرزندان ما را از مذهب امامیه دور و به پذیرش مذاهب دروغین اشعری و ماتُریدی[۴] وادار میسازد. بر اثر لطف و توجه پادشاه، ردای تقیه را از دوشهایم به دور افکندم و سپاهی از دلیل و برهان با خود برداشتم و سرگرم جنگ با علمای مخالف اهلبیت در این کشور شدم. قانع شده بودم که بحث و مناظره مذهبی فعال با مخالفان اهلبیت، جهادی است که بهترین توشه را برای جهان آخرت فراهم میسازد.[۵]
رحمت بر آن پادشاهی[۱] که در هند به خاطر لطف و عنایت او، عقیده من بر تقیّه استوار نگردید. رحمت بر آن پادشاهی که به خاطر حمایت او، زبان من چون شمشیر است، شمشیری که ذوالفقارگونه در بحث با دشمنان بر آنها میتازد.[۲]
**پاورقیها:**
[۱] قاضی نورالله، این نامه را به شیخ بهایی نوشته است.
[۲] سومین پادشاه از سلاطین تیموری هند. پسر همایون شاه و نواده بابر (حکومت: ۹۶۳ - ۱۰۱۴ ق).
[۳] جمع ناصبی: دشمنان امیرالمؤمنین(ع) و خاندان او.
[۴] عنوان نحله کلامی ابومنصور ماتریدی که شباهت زیادی با اشعریان دارند، اما اختلافاتی با آن نیز دارد که برخی لفظی و برخی نیز معنوی است. طریقه ماتریدیه بیش از طریقه اشعری، سلطه عقل را پذیرفته است.
[۵] شیعه در هند، ج۱، ص ۵۵۵ و ۵۵۶.
[۱] منظور، اکبرشاه است.
[۲] شیعه در هند، ج ۱، ص ۵۶۰ و ۵۶۱.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1011
برهه تاریخی: استقرار حکومت صفویان
زبان اصلی: فارسی
قالب کنش: نامه
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: شیخ بهایی